Dieta lekkostrawna
Dieta lekkostrawna stanowi modyfikację podstawowego modelu żywienia. Jej zadaniem jest dostarczenie takiej samej ilości energii oraz składników odżywczych jak w przypadku planu żywienia osób zdrowych. Dieta lekkostrawna zakłada włączenie do jadłospisu pokarmów, które nie obciążają układu pokarmowego i łatwo ulegają strawieniu. Jednocześnie wyklucza się z niej produkty bogate w błonnik pokarmowy oraz zawierające duże ilości tłuszczu.
Z tego artykułu dowiesz się:
Jakie są zasady diety lekkostrawnej?
Dieta lekkostrawna to tak naprawdę zmodyfikowany tradycyjny model żywienia. Jej główne cele to:
-
Redukcja obciążenia przewodu pokarmowego lub określonego, chorego narządu,
-
zmniejszenie nasilenia dolegliwości ze strony układu pokarmowego,
-
poprawa stanu zdrowia.
Główną zasadą obowiązującą w przypadku diety lekkostrawnej jest wyeliminowanie z jadłospisu produktów i potraw ciężkostrawnych. Zalegają one przez dłuższy czas w żołądku i powodują wzdęcia. Dieta lekkostrawna zakłada przede wszystkim ograniczenie produktów wędzonych, marynowanych i ostro przyprawionych. Podczas stosowania tego modelu żywienia najlepiej też unikać żywności zawierającej dużą ilość błonnika pokarmowego. Dietetycy nie zalecają jego całkowitej eliminacji, a jedynie zmianę źródła pozyskiwania.
Podczas stosowania diety lekkostrawnej najlepiej spożywać 4-5 posiłków o niewielkiej objętości. Odstępy pomiędzy nimi powinny być mniej więcej takie same. Racjonalne rozłożenie posiłków w ciągu dnia powoduje mniejsze wyrzuty insuliny, skraca uczucie głodu i mniej obciąża żołądek. Ostatni posiłek najlepiej spożywać 2 godziny przed snem. Ważne jest także wypijanie przynajmniej 1,5 litra wody w ciągu dnia.
W diecie lekkostrawnej istotna jest także… technika jedzenia. Specjaliści zwracają uwagę na dokładne gryzienie i przeżuwanie każdego kęsa pożywienia. Dzięki temu żołądek ma mniejszą pracę do wykonania. Istotną modyfikacją w diecie lekkostrawnej jest zmiana sposobu przyrządzania potraw. Zakazane jest smażenie, grillowanie i duszenie z obsmażaniem. Zaleca się gotować w wodzie i na parze, a także piec w rękawie, folii lub zamkniętym naczyniu żaroodpornym. Do zagęszczania zup najlepiej używać zawiesiny z mąki i mleka lub małą ilość masła czy oleju. Tłuste zasmażki przygotowane na bazie mąki mają negatywny wpływ na pracę przewodu pokarmowego i mogą powodować dolegliwości bólowe.
Dlaczego w diecie lekkostrawnej należy ograniczyć błonnik?
W diecie lekkostrawnej szczególnej kontroli podlega spożycie błonnika pokarmowego. Posiada on zdolność wiązania wody i pęcznienia, w wyniku czego zalega w przewodzie pokarmowym i daje dłuższe uczucie sytości. Z fizjologicznego puntu widzenia całkowita rezygnacja z błonnika pokarmowego nie jest dobra dla organizmu. Jednocześnie osoby z chorobami żołądka i jelit powinny ograniczyć jego spożycie. Błonnik pokarmowy stymuluje procesy fermentacyjne zachodzące w jelicie grubym. W efekcie tworzy odpowiednie podłoże do rozwoju korzystnej mikroflory bakteryjnej. Zdolność błonnika do wiązania wody usprawnia wydalanie treści pokarmowej oraz szkodliwych produktów przemiany materii. Specjaliści zalecają, aby w diecie lekkostrawnej uwzględnić minimalną zawartość błonnika pokarmowego (25 g/dobę/osobę).
Dodatkowo warto zastosować określone techniki kulinarne, które polepszają przyswajalność błonnika pokarmowego. Dojrzałe owoce i warzywa najlepiej obierać ze skórki. Warto spożywać przede wszystkim te młode i delikatne. Należy wybierać produkty zbożowe o średnim stopniu przemiału, a więc pieczywo pszenne, sucharki, kasze kuskus. Ilość błonnika w produkcie zmniejsza także jego obróbka w tym rozgotowywanie, rozdrabnianie czy przecieranie przez sito. Doskonałą alternatywą dla całych warzyw i owoców są samodzielnie przygotowane soki oraz przeciery.
Kto powinien stosować dietę lekkostrawną?
Dieta lekkostrawna jest zalecana przy następujących schorzeniach:
-
choroby żołądka i jelit (choroba Leśniowskiego-Crohna, zapalenie błony śluzowej jelit, nieżyt żołądka),
-
refluks przełyku,
-
choroby przyzębia (paradontoza, erozja zębów),
-
nowotwory przewodu pokarmowego (rak jelita grubego),
-
choroby infekcyjne przebiegające z gorączką,
-
zakażenia i zatrucia pokarmowe,
-
choroby dróg moczowych,
-
zapalenie płuc i rozedma płuc,
-
zawał.
Dieta lekkostrawna jest także zalecana dla osób w podeszłym wieku oraz w okresie rekonwalescencji po zabiegach chirurgicznych.
Czas stosowania diety lekkostrawnej powinien być dopasowany do stanu zdrowia konkretnej osoby. Specjaliści zalecają jej przestrzeganie do momentu ustąpienia objawów chorobowych oraz poprawy kondycji fizycznej organizmu. Wtedy można rozszerzyć jadłospis o kolejne produkty.
Źródło: https://musclepower.pl/Dieta-lekkostrawna-news-pol-1642416236.html
Co jeść na diecie lekkostrawnej?
Lista produktów zalecanych w diecie lekkostrawnej obejmuje przede wszystkim:
-
Produkty zbożowe
Zalecane są produkty o niższej zawartości błonnika. Na tej liście znajduje się chleb pszenny, bułki, kasza jęczmienna, ryż, drobny makaron pszenny, kuskus, kasza manna i jaglana. Dla zwiększenia przyswajalności warto je rozgotować lub przecierać.
-
Owoce i warzywa
Najlepszym wyborem są młode owoce i warzywa. Należy je spożywać bez skórki oraz pestek. Dodatkowo warto poddać je obróbce termicznej (gotowanie, pieczenie, duszenie), które poprawia ich strawność. Z warzyw można przygotować puree, a z owoców koktajle, przeciery i musy.
-
Mięso i ryby
W diecie lekkostrawnej powinny dominować chude gatunki mięs o wysokiej jakości jak drób, mięso z królika czy cielęcina. Dozwolone jest także spożycie chudych wędlin. Specjaliści dopuszczają także ograniczone ilości chudych części wołowiny i wieprzowiny. Dwa razy w tygodniu należy spożywać chude ryby morskie jak mintaj, leszcz, dorsz, pstrąg, sandacz, tuńczyk czy sola.
-
Jaja
Zalecane jest spożywanie jaj gotowanych na miękko, w koszulkach, ściętych na parze oraz w postaci omletu.
-
Rośliny strączkowe
Dopuszczalne jest spożywanie umiarkowanej ilości młodej fasolki, grochu oraz tofu.
-
Nabiał
Eksperci zalecają spożywanie nabiału o zmniejszonej zawartości tłuszczu. Do tej grupy zaliczamy chude mleko, jogurty naturalne, sery twarogowe oraz kefiry. Przy nietolerancji laktozy warto wybrać produkty roślinne jak napój kokosowy czy owsiany.
-
Tłuszcze
Tłuszcze w diecie lekkostrawnej powinny pochodzić przede wszystkim ze źródeł roślinnych oraz dozwolonych produktów zwierzęcych. Do tej grupy zaliczamy oleje roślinne, masło oraz miękką, dobrej jakości margarynę.
-
Napoje
W ciągu dnia należy wypijać 1,5-2 litrów płynów. Specjaliści rekomendują przede wszystkim wodę mineralną niegazowaną. Dozwolone są również delikatne napary ziołowe, słaba herbata i kawa, kawa zbożowa z mlekiem, a także soki owocowe i warzywne.
-
Przyprawy
Rekomendowane są delikatne, ziołowe przyprawy. Zaliczamy do nich koperek, bazylię, majeranek, pietruszkę oraz wanilię. Dla uzyskania bardziej wyrazistego smaku potrawy najlepiej doprawiać pod koniec gotowania.
-
Zupy
Zalecane jest spożywane kleików, krupników, zup krem oraz czystych zup na bazie delikatnych wywarów. Najlepiej wzbogacać je o dozwolone warzywa i dodatki skrobiowe.
-
Sosy
Najlepiej wybierać delikatne sosy o łagodnym smaku z dodatkiem dozwolonych przypraw. Mogą być zaprawiane zawiesiną mąki i mleka, mąki i wody, słodką śmietanką lub żółtkiem.
-
Desery
Najlepiej wprowadzić do diety desery przygotowane samodzielnie z rekomendowanych produktów. Dopuszczalne są kisiele, galaretki, delikatne kompoty, musy owocowe, biszkopty i ciasto drożdżowe.
Czego nie jeść diecie lekkostrawnej?
Na diecie lekkostrawnej należy unikać następujących produktów spożywczych
-
Produkty zbożowe
Najlepiej wyeliminować pełnoziarniste produkty zbożowe, grube kasze, makarony razowe, brązowy ryż, kaszę gryczaną i kaszę bulgur.
-
Owoce i warzywa
Z jadłospisu należy wykluczyć ciężkostrawne warzywa i owoce, do których zaliczamy warzywa kapustne, cebulę, czosnek, ogórki, szczaw, warzywa konserwowe, czereśnie, śliwki i gruszki. Najlepiej wykluczyć także owoce suszone, owoce w syropach oraz dżemy wysokosłodzone.
-
Mięso i ryby
Należy wyeliminować tłuste mięso i tłuste części mięs jak boczek, słonina czy golonka. Specjaliści zalecają, aby unikać surowego mięsa oraz mięsnych i rybnych wyrobów garmażeryjnych.
-
Jaja
Najlepiej wykluczyć z diety jaja gotowane na twardo oraz smażone.
-
Rośliny strączkowe
Rośliny strączkowe są ciężkostrawne i wykazują właściwości wzdymające. Dlatego ich spożycie nie jest rekomendowane przez specjalistów.
-
Nabiał
Z diety należy wyeliminować tłusty nabiał, śmietanę, sery topione i pleśniowe, a także produkty mleczne o wysokim stopniu przetworzenia.
-
Tłuszcze
Najlepiej wykluczyć produkty bogate w nasycone kwasy tłuszczowe, które są ciężkostrawne i mogą powodować opóźnione opróżnianie żołądka. Należy także unikać smalcu, słoniny, boczku, śmietany oraz produktów smażonych na głębokim tłuszczu, wędzonych i panierowanych.
-
Napoje
Nie należy pić mocnej kawy i herbaty, a także słodkich napojów gazowanych, popularnych energetyków, czekolady i alkoholu.
-
Przyprawy
Warto ograniczyć spożywanie soli. Należy także wyeliminować ostre przyprawy jak pieprz, papryka, czosnek, chrzan i ocet. Najlepiej unikać gotowych mieszanek, które mają zły skład oraz zawierają duże ilości soli (vegeta, kostki rosołowe, maggi).
-
Zupy
Zabronione jest spożywanie zup zaprawianych śmietaną, zasmażkami, zup w proszku oraz z dodatkiem ciężkostrawnych warzyw (fasolowa, kapuśniak, grochowa).
-
Sosy
Należy unikać przede wszystkim ostrych sosów przygotowanych na tłustych wywarach, a także gotowych sosów jak ketchup, musztarda czy majonez oraz sosów w proszku.
-
Desery
Słodycze wykazują dużą zawartość tłuszczu i cukrów prostych. Dlatego nie zaleca się spożywać gotowych wyrobów cukierniczych, tortów, ciast z kremem i czekolady.
Źródło: https://dzieciecaakademiadietetyczna.pl/dieta-lekkostrawna-dla-dziecka/
Jakie są zalety i wady diety lekkostrawnej?
Dieta lekkostrawna pomaga zredukować objawy u pacjentów z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi. Duża zawartość błonnika w pokarmach u niektórych osób może wywoływać wzdęcia, gazy oraz biegunkę. Dlatego w diecie lekkostrawnej unika się tego typu produktów. Z drugiej strony błonnik pokarmowy ma bardzo korzystne działanie na organizm. Szczególnie na mikrobiom jelitowy. Dlatego osoby zdrowe nie powinny ograniczać jego spożycia. W niektórych jednostkach chorobowych przewodu pokarmowego używanie rozpuszczalnej frakcji błonnika ma pozytywny wpływ na zmniejszenie objawów. Zbyt mała ilość błonnika może także przyczyniać się do powstawania zaparć.
W restrykcyjnej wersji diety lekkostrawnej trudniej jest zbilansować codzienny jadłospis w niezbędne składniki mineralne i pieczywo. Biały ryż, biały makaron czy białe pieczywo zawierają ich znacznie mniej od pełnoziarnistych odpowiedników.
Pewnym mankamentem diety lekkostrawnej jest także mniejsza różnorodność mikrobioty jelitowej. Niższa podaż pełnoziarnistych zbóż oraz strączków powoduje redukcję ilości bakterii z rodziny Bifidobacterium i Lactobacillus spp. w organizmie. Bakterie te produkują zdrowe krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA), które wykazują działanie przeciwzapalne.
Badania naukowe potwierdzają, że u niektórych osób długotrwałe stosowanie diety lekkostrawnej może powodować niedobory witaminy C. Jest to efektem ograniczenia ilości świeżych warzyw i owoców. Spożywanie ich bez skórki oraz poddawanie obróbce termicznej powoduje straty witaminy C. Dlatego w miarę możliwości warto włączać do diety lekkostrawnej nowe produkty. Najlepiej wprowadzać je stopniowo, aby zapobiec ewentualnym dolegliwościom ze strony układu pokarmowego.
Jakie są najczęstsze mity o diecie lekkostrawnej?
Oto najczęstsze mity dotyczące stosowania diety lekkostrawnej:
-
Dieta lekkostrawna jest dietą odchudzającą
Ten plan żywienia stosuje się głównie w niektórych jednostkach chorobowych. Jego celem nie jest redukcja wagi i tkanki tłuszczowej, a usprawnienie działania układu pokarmowego oraz zmniejszenie dolegliwości związanych z jego nieprawidłowym funkcjonowaniem.
-
Dieta lekkostrawna zakłada całkowite wykluczenie błonnika
W diecie lekkostrawnej należy wykluczyć przede wszystkim produkty zawierające duże ilości błonnika pokarmowego. Jego cennym źródłem powinny stać się młode warzywa, dojrzałe owoce czy drobne kasze.
-
W diecie lekkostrawnej nie można używać żadnych przypraw
Wykluczyć trzeba jedynie ostre (pieprz, papryka, chilli) i kwaśne przyprawy (ocet, cytryna).
-
W diecie lekkostrawnej można spożywać nasiona, pestki i orzechy
Produkty te są bogatym źródłem tłuszczu i błonnika. Z tego względu mogą być źle tolerowane przez organizm. Nie należy ich spożywać na diecie lekkostrawnej.
-
Dieta lekkostrawna dopuszcza spożywanie jaj w każdej postaci
Lekkostrawne są jaja w postaci ugotowanej na miękko, w koszulkach, ścięte na parze lub w formie omletu. W diecie lekkostrawnej należy unikać jaj gotowanych na twardo oraz smażonych.
Dieta lekkostrawna stanowi wsparcie organizmu w przebiegu określonych chorób. Po ustąpieniu objawów warto wrócić do podstawowego modelu żywienia. W osobnym artykule na blogu odpowiadamy na pytanie, czym jest zbilansowana dieta. Warto także, abyś bliżej poznał pojęcie talerz zdrowego żywienia, który jest rozwinięciem doskonale znanej piramidy żywieniowej.
