Wapń jest jednym ze składników mineralnych występujących w organizmie niezbędnych do jego prawidłowego funkcjonowania. Optymalny poziom tego minerału wpływa na zachowanie pełni sił witalnych oraz dobrego samopoczucia. Wapń jest zaliczany do grupy makroelementów. Tuż obok fosforu stanowi najważniejszy z nieorganicznych związków budujących kości. Dlatego należy zadbać o dostarczanie odpowiedniej ilości tego pierwiastka w zbilansowanej diecie oraz uzupełniać niedobory stosując suplementy z wapniem.
Nie znaleziono produktów spełniających podane kryteria.
Wapń – jaka jest jego funkcja w organizmie?
Wapń pełni wiele istotnych funkcji w organizmie:
stanowi materiał budulcowy kości i zębów,
jest aktywatorem wielu enzymów,
uczestniczy w procesie krzepnięcia krwi,
reguluje pracę układu nerwowego,
wpływa na pracę mięśni oraz wydzielanie hormonów,
reguluje pracę serca,
uczestniczy w procesach odpornościowych i regeneracyjnych,
bierze udział w procesie gojenia się ran,
poprawia aktywność plemników,
stanowi niezbędny element procesu zapłodnienia komórki jajowej.
Suplementacja wapnia to ważny element profilaktyki wielu poważnych chorób jak:
cukrzyca,
otyłość,
nadciśnienie tętnicze,
niektóre nowotwory.
W jakich produktach jest najwięcej wapnia?
W organizmie człowieka aż 99% wapnia znajduje się w kościach i zębach. Wchłanianie tego pierwiastka zachodzi w jelicie cienkim. Biodostepność wapnia zależy od wielu czynników. Duży wpływ na prawidłowe wchłanianie odpowiednich ilości oraz wydalanie nadmiaru wapnia mają hormony kalcytonina (obniża stężenie) i parathormon (podnosi stężenie wapnia).
Na przyswajalność wapnia korzystnie wpływa witamina D w połączeniu z magnezem i borem. Dzięki tym pierwiastkom witamina D przyjmuje postać czynną. Po 60 roku życia następuje samoistny spadek przyswajalności wapnia. O większą podaż tego pierwiastka powinny zadbać szczególnie kobiety w okresie menopauzy.
Produkty o największej zawartości wapnia w 100 gramach to:
Dla porównania biały ser dostarcza jedynie 98 mg wapnia. To nie czyni go dobrym źródłem tego pierwiastka. W przypadku szprotek należy spożywać je razem z ościami, ponieważ to właśnie tam znajduje się większość wapnia. Jednak najlepszą przyswajalność wykazuje wapń zawarty w produktach mlecznych.
Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na wapń?
Zapotrzebowanie na wapń jest uzależnione przede wszystkim od płci i wieku. Średnie dzienne wartości prezentują się następująco:
kobiety i mężczyźni w wieku 19-50 lat – 1000 mg,
kobiety i mężczyźni w wieku powyżej 51 lat – 1300 mg,
kobiety powyżej 19 lat w okresie ciąży i laktacji – 1000 mg,
kobiety poniżej 19 lat w okresie ciąży i laktacji – 1300 mg,
kobiety po menopauzie – 1500 mg,
dzieci w wieku 1-3 lat – 700 mg,
dzieci w wieku 4-9 lat – 1000 mg,
dzieci w wieku 10-18 lat – 1300 mg.
Badania dowodzą, że średnie spożycie wapnia przez statystycznego Polaka wynosi 400 mg, czyli jest zdecydowanie za małe w stosunku do przyjętych norm. Niedobory tego pierwiastka może nasilać:
nadużywanie alkoholu,
picie dużej ilości kawy, herbaty oraz coli,
nadmierne spożywanie produktów zbożowych,
jedzenie popularnych zupek w proszku.
Kwas szczawiowy występujący w szpinaku, szczawiu czy rabarbarze, a także kwas fitynowy znajdujący się w produktach zbożowych i strączkowych obniżają przyswajalność wapnia. Dlatego tych produktów nie należy spożywać zbyt często. Stosowanie suplementów z wapniem jest dobrym sposobem na uzupełnienie niedoborów.
Wapń – jakie są przyczyny i objawy niedoboru w organizmie?
Najczęstsze przyczyny hipokalcemii, czyli niedoboru wapnia w organizmie, to:
zbyt mała podaż pierwiastka w diecie,
zaburzenia wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego,
zbyt duża utrata tego pierwiastka z moczem.
nadmierne odkładania się wapnia w kościach i tkankach miękkich,
niedobory oraz oporność tkanek na parathormon (hormon produkowany przez przytarczyce).
Na niedobory wapnia są szczególnie narażone dzieci, młodzież, kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz osoby w podeszłym wieku. Te grupy powinny zwracać szczególną uwagę na podaż w diecie oraz prawidłową suplementację wapnia.
Skutki niedoborów wapnia charakteryzują się szerokim spektrum objawów. Najczęściej występujące symptomy to:
skurcze mięśni,
mrowienie i drętwienie rąk oraz nóg,
bóle stawów,
zaburzenia krzepliwości krwi,
zaburzenia rytmu serca,
problemy z zębami,
zaburzenia o podłożu psychicznym,
złamania kości,
osteomalacja i osteoporoza,
skłonności do alergii i wysypek,
zawroty głowy,
pogorszenie pamięci,
nadmierna męczliwość,
problemy ze snem,
zaburzenia neurologiczne,
tężyczka.
Napad tężyczkowy objawia się postępującymi kurczami tonicznymi mięśni rąk, przedramion i ramion, a w dalszej kolejności twarzy, klatki piersiowej oraz nóg. W przypadku dzieci przewlekłe niedobory wapnia mogą powodować:
upośledzenie procesu wzrostu,
deformacje kości i krzywicę,
większą płaczliwość w nocy,
wczesną próchnicę,
późne ząbkowanie,
wypadanie zębów.
Zbilansowana dieta i stosowanie suplementów z wapniem pozwala zachować optymalny poziom tego pierwiastka w organizmie.
Wapń – jakie są przyczyny i objawy nadmiaru w organizmie?
Nadmiaru wapnia (hiperkalcemia) najłatwiej uniknąć przez zachowanie zbilansowanej diety. Zbyt duże stężenie pierwiastka we krwi może być spowodowane przez:
przedawkowanie witaminy D (dzieci),
nadużywanie preparatów o wysokiej zawartości wapnia (dorośli),
nadczynność przytarczyc,
choroby nowotworowe.
Najczęstsze objawy nadmiaru wapnia w organizmie to:
pogorszenie apetytu,
nudności i wymioty,
zaparcia,
choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy,
kamica nerkowa,
niewydolność nerek,
zapalenie trzustki,
zaburzenia wchłaniania innych minerałów jak cynk, żelazo czy magnez,
zwapnienie naczyń,
uszkodzenia narządów oaz zaburzenia ich prawidłowego funkcjonowania,
wzrost ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych oraz raka prostaty.
Stosując suplementy z wapniem, warto pamiętać o produktach, które mają negatywny wpływ na jego przyswajanie. Biodostępność wapnia obniża:
zbyt duża ilość błonnika pokarmowego,
kwas fitynowy występujący w ziarnach zbóż, orzechach i nasionach roślin strączkowych,
kwas szczawiowy i jego sole obecne przede wszystkim w zielonych warzywach liściastych,
kwasy uronowe występujące w warzywach i owocach,
nadmiar białka zwierzęcego, fosforu i potasu w diecie,