ZADZWOŃ DO NAS
+48 58 714 12 12
0
suma: 0,00 zł do kasy

Mąka z żyta

Mąka Żytnia

Badacze przypuszczają, że żyto pierwotnie było naturalnie rozsiewającą się trawą. Najbardziej prawdopodobne wydaje się pokrewieństwo współczesnego żyta z trawami porastających dziko rejon Turcji. Na tamtejszych obszarach odkryto też najwcześniejsze ślady świadomej uprawy żyta, sięgające epoki neolitu. Około 1500 lat p.n.e. żyto zaczęto uprawiać w Europie, aczkolwiek jest prawdopodobne, że przywędrowało ono do nas przypadkiem, jako domieszka w ziarnach pszenicy.

W starożytnych tekstach określano żyto jako pokarm dla biednych, nieprzyjemny dla żołądka. Tym niemniej, dzięki lepszej odporności na chłodny klimat, uprawa żyta została spopularyzowana w okresie średniowiecza w całej Europie. Obecnie do wiodących producentów żyta na świecie należą Rosja, Polska oraz Niemcy.

Podobnie jak w przypadku innych zbóż, z żyta dość szybko zaczęto pozyskiwać mąkę żytnią, z której wyrabiano placki oraz chleby. Jako pośledniejsze zboże stosowano je również jako paszę dla zwierząt oraz słomę. Z tej ostatniej sporządzano dachy, sienniki czy wyroby rękodzieła. Niezwykle popularnym zastosowaniem żyta była i jest do dziś produkcja alkoholu – z fermentowanych ziaren wytwarzana jest wódka, piwo, czy whisky.

Smak żytniej mąki jest dość wyrazisty – orzechowy i lekko kwaśny. Największe różnice między mąką pszenną i żytnią tkwią w strukturze białek i węglowodanów. Mimo że mąka żytnia zawiera gluten, nie potrafi ona nadać pieczywu lekkości i sprężystości. Żytnie wypieki są cięższe, bardziej „zakalcowate”, a ich skórka nie bywa tak chrupka. Mąka żytnia w połączeniu z drożdżami lub proszkiem do pieczenia również ma ograniczoną możliwość zwiększania objętości ciasta. Mąka żytnia ekologiczna w zestawieniu z pszenną ma więcej węglowodanów i błonnika, a mniej białek. Lepiej absorbuje wodę, a żytnie pieczywo dłużej zachowuje świeżość.

Mąka żytnia - rodzaje

Na rynku dostępnych jest osiem typów mąki żytniej. Im wyższa jest liczba określająca typ mąki, tym jest ciemniejsza oraz zbliżona składem chemicznym do ziarna co za tym idzie, lepsza gatunkowo.
Typ 500 – zawiera najwięcej węglowodanów, ale najmniej białka i tłuszczy spośród wszystkich typów
Typ 580 – mąka żytnia jasna – dobrze sprawdza się do wyrobu makaronów lub wypieku chlebów
Typ 720 – mąka pytlowa – jest polecana do wyrobu zakwasu na żurek
Typ 1150 mąka chlebowa i typ 1400 – mąka sitkowa – używa się jej do wyrobu chleba i bułek
Typ 1850 – mąka starogardzka – ten typ zaliczany jest już do mąki pełnoziarnistej, ale w przeciwieństwie do mąki razowej poddaje się ją kilkakrotnemu mieleniu
Typ 2000 – mąka żytnia razowa – stosuje się ją do wyrobu chleba, bułek, klusek i makaronów
Typ 3000 – jest to mąka żytnia z pełnego ziarna 

ekologiczna mąka żytnia

Wartości odżywcze mąki żytniej

Mąka żytnia ekologiczna zawiera od 324 do 367 kcal w 100 g, w zależności od odmiany mąki, a więc zawartości zmielonej otoczki ziarna w produkcie. Razowa mąka odznacza się niskim indeksem glikemicznym (26), podczas gdy jaśniejsze typy mają umiarkowany indeks (45). Żytnie produkty nie powodują nagłych skoków poziomu glukozy we krwi, stabilizując tym samym działanie insuliny, pozwala to ograniczyć nagłe ataki głodu.

Jako bogate źródło błonnika ekologiczna mąka żytnia sprzyja metabolizmowi, może redukować skłonność do powstawania kamieni żółciowych. Błonnik przyspiesza procesy trawienne, wspiera układ pokarmowy i korzystnie wpływa na perystaltykę jelit. Pomaga również zredukować masę ciała lub utrzymać prawidłową wagę. W żytniej mące ekologicznej znajdują się pokaźne ilości polifenoli, lignanów oraz kwasu fitynowego.

Mąka żytnia ekologiczna jako taka jest ponadto bardzo dobrym źródłem minerałów - fosforu, który pomaga  utrzymać prawidłową wagę ciała, potasu, który odpowiada za regulację ciśnienia tętniczego w krwi, magnezu, który dodaje energii osobom osłabionym i mającym problemy z koncentracją, poza tym cynku, żelaza, wapnia, manganu, miedzi, selenu i sodu.

Na uwagę zasługuje również struktura białek – spośród aminokwasów najwięcej jest cennych albumin i globulin.
Karoten korzystnie wpływa na funkcjonowanie wzroku, opóźnia procesy starzenia, wzmacnia odporność. Znajdziemy tu również witaminy z grupy B (witamina B1, B2, B3 i B6) i witaminę E.

Mąka żytnia w kuchni

Możemy użyć jej przede wszystkim do wypieku domowego chleba. Jeśli chcemy wzbogacić chleb o dodatkowe walory odżywcze, możemy do wypieków dodać np. pestki dyni, słonecznika, czy siemię lniane. Równie wartościową wersją żytniego pieczywa jest chleb turecki z dodatkiem daktyli, moreli oraz żurawiny.

Do klasyki w tej kategorii zaliczają się też niemiecki pumpernikiel, o słodkawym smaku oraz ciężkiej konsystencji, skandynawski chrupki chleb żytni oraz żytni na zakwasie. Samo zakwaszanie żytniego ciasta ma na celu przeciwdziałać szybkiemu rozkładowi skrobi, co powodowało „gumowatość” pieczywa, a ponadto dodaje chlebowi ciekawego smaku. Zakwas żytni sporządza się również na potrzeby wielkanocnego żuru.

Z ekologicznej mąki żytniej przyrządza się również słodkie wypieki. Tradycyjny piernik – żytnie ciasto w połączeniu z miodem i masłem może w świetnej formie przetrwać długie tygodnie, ciesząc wspaniałym aromatem. Ponadto piecze się zdrowsze muffiny, tarty, babki i kruche ciasteczka. Produkuje się też żytni makaron, który oznacza się kruchością, ciemna barwą i wyrazistym smakiem.

Jak przechowywać mąkę żytnią?

Ekologiczną mąkę żytnią powinno się przechowywać w domu nie dłużej niż 4 miesiące, w odpowiedniej temperaturze i wilgotności. Niewłaściwe przechowywanie może sprawić, że nasz wypiek będzie nieudany, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do rozwoju drobnoustrojów i pojawienia się szkodników takich jak wołki zbożowe.

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium