Kwas hialuronowy

Kwas hialuronowy to substancja, która naturalnie występuje w organizmie człowieka w postaci soli sodowej, czyli hialuronianu sodu. Najwyższe stężenie tego związku znajduje się w skórze, mazi stawowej oraz ciele szklistym oka. Kwas hialuronowy to także składnik płynów ustrojowych i tkanki łącznej. Hialuronian sodu jest nazywany „eliksirem młodości” ze względu na szerokie zastosowanie w kosmetyce. Kwas hialuronowy jest powszechnie wykorzystywany także w medycynie. Stanowi ważny element procesu leczenia wielu schorzeń jak RZS (reumatoidalne zapalenie stawów), nowotwory, choroby wątroby i oczu.

Jak powstaje kwas hialuronowy?

Kwas hialuronowy był kiedyś pozyskiwany z tkanek zwierzęcych. Najczęściej używano do tego celu grzebienie kogutów, a nieco rzadziej gałki oczne bydła czy skórę rekina. Niestety kwas hialuronowy w materiale zwierzęcym występował w połączeniu z innymi biopolimerami. Z tego względu należało dodatkowo zastosować odpowiednie procesy, które umożliwiały uzyskanie tego związku w czystej formie.

Niestety otrzymywane w taki sposób suplementy z kwasem hialuronowym wywoływały reakcje alergiczne. Z tego względu obecnie głównym źródłem hialuronianu sodu są szczepy bakterii z rodzaju Streptococcus equi. W procesie syntezy tego związku wykorzystywane jest zjawisko fermentacji mikrobiologicznej.

Kwas hialuronowy – jakie są właściwości i funkcje hialuronianu sodu?

Kwas hialuronowy pełni w organizmie człowieka wiele istotnych funkcji:

• stanowi składnik skóry, który odpowiada za jej optymalne nawilżenie,

• jest spoiwem dla komórek tkanki łącznej, która tworzy chrząstki, ścięgna i więzadła oraz utrzymuje organy wewnętrzne na właściwym miejscu,

• zapewnia odpowiednią strukturę i funkcje ciałka szklistego w oku, utrzymuje jego odpowiednią lepkość i sprężystość, a także współtworzy film łzowy,

• wpływa na prawidłowe funkcjonowanie strun głosowych,

• wykazuje działanie bakteriostatyczne (hamuje wzrost i namnażanie się drobnoustrojów),

• poprawia elastyczność i wspiera procesy regeneracji skóry (gojenie się ran, oparzeń i wrzodów na skórze).

Kwas hialuronowy charakteryzuje się silnymi właściwościami higroskopijnymi. Jedna cząsteczka tego związku potrafi związać około 250 cząsteczek wody. Kiedy spada poziom kwasu hialuronowego w skórze, rozpoczynają się procesy degeneracji włókien kolagenowych. W konsekwencji skóra staje się coraz bardziej sucha, zwiotczała i pojawiają się na niej zmarszczki. Mniejsze stężenie kwasu hialuronowego może powodować zwyrodnienia stawów. Hialuronian sodu jest głównym składnikiem płynu stawowego, zapewnia odpowiednią sprężystość chrząstki stawowej i pełni istotną funkcję w prawidłowym ruchu stawu. Po raz pierwszy kwas hialuronowy został wyizolowany na potrzeby okulistyki z komórek pępowiny płodu.

Jak kwas hialuronowy działa na skórę?

Kwas hialuronowy wykazuje różnorodne oddziaływanie na skórę:

• wypełnia przestrzenie pomiędzy włóknami kolagenu i elastyny, a tym samym wypiera je,

• wspomaga przemieszczanie, namnażanie oraz rozrost komórek nabłonkowych,

• wspiera proces syntezy włókien kolagenowych oraz czynnika wzrostowego odpowiedzialnego za proces gojenia i działanie przeciwzapalne,

• wykazuje właściwości antyoksydacyjne, dzięki którym chroni tkankę przed negatywnym działaniem wolnych rodników powstających na skórze w wyniku działania promieniowania UV i zanieczyszczeń ze środowiska,

• wspomaga ochronę tkanki przed infekcjami bakteryjnymi oraz negatywnymi czynnikami atmosferycznymi jak wiatr, skrajne temperatury.

Gdzie wykorzystuje się suplementy z kwasem hialuronowym?

Kwas hialuronowy jest powszechnie wykorzystywany w różnych dziedzinach medycyny. Najczęściej jest to:

• medycyna estetyczna i kosmetologia – korekta zmarszczek twarzy i szyi, wyrównywanie blizn czy korekta kształtu twarzy,

• dermatologia – leczenie blizn, oparzeń oraz innych obrażeń skóry, a także schorzeń prowadzących do zaników skóry,

• kosmetologia – działanie przeciwzmarszczkowe oraz poprawa stanu włosów,

• ortopedia – profilaktyka i leczenie chorób oraz obrażeń narządu ruchu,

• okulistyka – zabiegi implantacji rogówki, wszczepiania soczewki, operacja zaćmy i jaskry, terapia zespołu suchego oka,

• ginekologia – leczenie infekcji dróg rodnych, pomenopauzalnej atrofii pochwy,

• reumatologia – leczenie RZS (reumatoidalna zapalenie stawów),

• otolaryngologia – regeneracja strun głosowych oraz leczenie perforacji błony bębenkowej.

Kwas hialuronowy – jakie są objawy niedoboru hialuronianu sodu?

Wraz z wiekiem poziom kwasu hialuronowego w organizmie wyraźnie spada. Skóra traci jędrność i elastyczność. Zmniejszają się także jej właściwości regeneracyjne. Redukcja poziomu kwasu hialuronowego powoduje dezorganizację włókien kolagenowych, co wywołuje charakterystyczne zmiany starcze.

Główne objawy niedoboru kwasu hialuronowego w organizmie to:

• spadek nawilżenia skóry, który objawia się jej przesuszeniem i utratą optymalnej grubości,

• pojawienie się zmarszczek, szczególnie fałd nosowo wargowych,

• zmiana owalu twarzy,

• utrata objętości warg i policzków,

• wyostrzenie rysów twarzy.

Kiedy przyjmować suplementy z kwasem hialuronowym?

Ilość kwasu hialuronowego maleje wraz z wiekiem. Proces ten rozpoczyna się już po ukończeniu 25 roku życia. W wieku 50 lat ilość kwasu hialuronowego spada nawet o 50%, a po 80 roku życia znika zupełnie. W organizmie dorosłego człowieka o wadze 70 kg znajduje się ok. 15 g kwasu hialuronowego. Codziennie nawet 30% tej wartości jest usuwana i zastępowana nowymi cząsteczkami.

Suplementy z kwasem hialuronowym występują w postaci tabletek, kapsułek, proszku do rozpuszczenia w wodzie, ampułek z płynem do wypicia lub żelu. Dostępne są preparaty jednoskładnikowe lub wieloskładnikowe. Te pierwsze zawierają czysty hialuronian sodu. W przypadku drugiej grupy kwas hialuronowy jest łączony na przykład z kolagenem lub imbirem.

Bezpieczeństwo stosowania kwasu hialuronowego w suplementach jest oceniane jako wysokie i najczęściej nie powoduje żadnych skutków ubocznych. Preparaty z hialuronianem sodu są nietoksyczne i niemutagenne. W większości przypadków nie wywołują reakcji alergicznych.

Suplementy z kwasem hialuronowym występują w zróżnicowanych formach, stężeniach i mają szerokie zastosowanie. Dlatego przed użyciem preparatu należy koniecznie zapoznać się z informacjami producenta, które dotyczą używania hialuronianu sodu.